Het Dictee
Kim Meussen
EEMNES - Paul Smet heeft donderdagavond de negende editie van het Eemnesser Dictee gewonnen. Met vijftien spelfouten bleef hij de andere deelnemers net voor tijdens de spellingwedstrijd in het Huis van Eemnes. De deelnemers kregen zes lange zinnen voorgeschoteld, geschreven door voormalig dorpsdichter Gerard Wortel.
Met vijftien spelfouten won Paul Smet donderdagavond de negende editie van het Eemnesser Dictee, al scheelde het weinig. Drie andere deelnemers maakten zestien fouten en eindigden gezamenlijk op de tweede plaats. Zelf had Smet de overwinning niet zien aankomen. Bij zijn eerste deelname vorig jaar werd hij vijfde, met ongeveer evenveel fouten. "Daarom had ik echt niet verwacht dat ik nu zou winnen. Dus ik heb echt mazzel gehad," aldus Smet.
Spreektaal
Gerard Wortel, die alle negen edities van het dictee schreef, kijkt tevreden terug op de avond. Bij eerdere edities ging de eerste prijs soms naar iemand met 26 fouten. Dit keer koos hij bewust voor minder ingewikkelde woorden. "Als je een dictee helemaal volstopt met moeilijke woorden, is dat eigenlijk onzinnig. Die woorden gebruik je in de dagelijkse spreektaal bijna nooit."
Paul Smet had zich niet speciaal voorbereid. Hij houdt van taal en is er naar eigen zeggen regelmatig mee bezig. Vooral het puzzelen tijdens het dictee spreekt hem aan. "Op het moment dat je daar zit en de tekst wordt voorgelezen, denk je: waar begin ik aan?" Toch vindt hij het leuk om te ontdekken hoeveel hij van de spellingregels weet en de tekst zo goed mogelijk op papier te krijgen.
Leve de tradities
Het dictee had dit keer het thema 'Leve de tradities'. In zes lange zinnen nam Wortel de deelnemers mee langs verschillende gebruiken, van tradities van de Neanderthalers tot het Oktoberfest. Daarbij beschreef hij met een dosis satire hoe feestgangers zich tegoed doen aan liters bockbier en curryworst.
Gerard Wortel leest voor|Kim Meussen
Wortel heeft plezier in het bedenken van zulke teksten. "Dat is gewoon fantastisch. Het is knutselen met taal", vertelt hij. Hij omschrijft het als beeldhouwen met woorden, waarbij hij op zoek gaat naar eenvoudige woorden die toch voor twijfel zorgen.
Een voorbeeld dat hij noemt, is het woord 'rijijzer'. Twee keer de lange ij achter elkaar, zonder koppelteken. "Als je het woord rijijzer ziet, zie je twee ij's naast elkaar staan. Dan denk ik: hier gaan mensen de fout in", vertelt Wortel. "Het is geen gezicht om twee lange ij's naast elkaar te zien staan. En toch is het goed."
Iedereen kan meedoen
"Je wilt niet dat mensen weigeren te komen, omdat ze denken dat ze niet goed genoeg zijn."
Gerard Wortel
Toch draait het voor Wortel niet alleen om goed kunnen spellen. Hij wil vooral dat iedereen mee durft te doen, ongeacht het niveau. "Je wilt niet dat mensen weigeren te komen, omdat ze denken dat ze niet goed genoeg zijn." Met dertig deelnemers waren bijna alle 35 beschikbare plaatsen bezet.
Terwijl een jury de teksten nakeek, vermaakte Wortel de deelnemers met gedichten en liedjes op gitaar. Het Eemnesser Dictee wordt jaarlijks georganiseerd door Bibliotheek Gooi+. Meedoen kostte vijf euro.
Smet wil bij een volgende editie in principe weer meedoen. "Ik heb het nu twee keer gedaan en ik hou er wel van," zegt hij, "als er niks anders op de agenda staat ben ik erbij!".