De stemhulp werd met een knal onthuld.
HILVERSUM/WIJDEMEREN – Met een aftelling en knallende partypoppers is vrijdagmiddag in de burgerzaal van het Hilversumse raadhuis de online kieshulp MijnStem gelanceerd. De stemhulp moet inwoners helpen bij hun keuze voor de herindelingsverkiezingen van Hilversum en Wijdemeren op 18 november. Ze kunnen op een schuifbalk aangeven wat ze van verschillende stellingen vinden. Daarna zien ze welke partij het dichtst bij hun antwoorden ligt.
Na de lancering vullen de aanwezige lijsttrekkers en partijleden de stemhulp zelf in. NH Gooi kijkt mee. Iedereen komt uit bij de eigen partij, maar niemand is helemaal tevreden over de gestelde vragen. Raadsgriffier Mark Pen hoopt dat de stemhulp meer mensen naar de stembus trekt. “Onderzoek laat zien dat zo’n hulpmiddel kan zorgen voor zo’n 10 procent extra opkomst”, zegt hij.
“Dat helpt om te ontdekken welke partij bij je past”
Bij elke stelling schuiven inwoners een balk naar het antwoord dat het best bij hun mening past. Daarna zien ze hoe de partijen op dezelfde stelling hebben gereageerd, inclusief een toelichting. “Dat helpt om te ontdekken welke partij bij je past”, zegt Pen. Alle twintig partijen hebben de stemhulp ingevuld.
De stellingen komen voort uit de verkiezingsprogramma’s en een online consultatie onder 819 inwoners van beide gemeenten. Zij konden aangeven welke onderwerpen ze belangrijk vinden. Verkeer en bereikbaarheid, veiligheid en wonen en bouwen kwamen daar sterk uit naar voren. Ook groen, leefbaarheid, duurzaamheid en integratie scoorden hoog. Bureau Citisens ontwikkelde de stemhulp. Het bureau begon met 36 thema’s en bracht dat aantal terug tot 25 stellingen.
Partijen testen de kieshulp
Stijn Visée van de BBB scoort de hoofdprijs: 100 procent BBB. “Omdat ik er 100 procent achter sta”, zegt hij trots. Toch vindt hij niet elke stelling even zuiver. Bij de vraag of natuur of landbouw belangrijker is, schuift hij het balletje naar het midden. “Wij vinden dat we zowel de agrarische sector als de natuur moeten beschermen.” Ook de keuze tussen parkeerplaatsen en fietspaden vindt hij te beperkt: “Het een sluit het ander niet uit.”
Stijn Visée heeft 100 procent BBB|
SP-lijsttrekker Paul Vonk haalt 91 procent. “Ik had eigenlijk op 100 procent gehoopt.” Een stelling in het midden laten blijkt lastig, waardoor hij het schuifje een paar keer heen en weer beweegt. Een andere uitkomst had hij niet zien zitten. “Als ik op Forum was uitgekomen, had je me mogen ontslaan als partijleider.”
“Als ik op Forum was uitgekomen, had je me mogen ontslaan als partijleider.”
Bij het CDA haalt fractiemedewerker Koen Tabak 97 procent. Hij vindt het goed dat kiezers op één plek kunnen zien welke partijen bij hun standpunten passen. Hart voor Hilversum en lokale partij Lokaal 1 komen bij hem in de buurt. Dat verbaast hem niet: het CDA heeft in de gemeenteraad veel met die partijen samengewerkt.
Of dat ook iets zegt over toekomstige samenwerking, weet hij nog niet. Volgens hem moet eerst duidelijker worden op welke punten partijen van elkaar verschillen. Wel vindt hij de schuifjes te precies. “Dat had voor mij ook best iets ruwer gemogen. Een vijfpuntschaal bijvoorbeeld.”
Kees Tabak (midden) vult de stemhulp in|
Anne Mulder, nummer twee van de Partij voor de Dieren, haalt 87 procent. “Ik ben blij dat ik goed op onze partij ben uitgekomen.” Bij de stelling over hoogbouw mist ze nuance. Haar partij is voor hoogbouw, maar wil maximaal vier of vijf woonlagen. “Dan kies je wel voor ja. Maar er zit geen nuance in. Het is een schuifje.”
Ook de stelling over de opvang van asielzoekers vindt ze lastig. Mulder was zelf vrijwilliger op een azc en bij de opvang van Oekraïners. “Wij zijn zeker voor opvang. Maar de vraag is wel: waar moet je dat doen?”
Ron Lancé van Hart voor Hilversum is enthousiast over de stemhulp. Hij vindt de schuif beter dan aanklikken en noemt de aanpak “laagdrempelig”. Zelf haalt hij 81 procent, omdat hij niet alles helemaal naar links of rechts trekt. “Het is ook een beetje hoe je het spel moet spelen.”
“Het interesseert me niet zo”
Joop Lahaise van Opstand haalt 87 procent. Over de kieshulp zelf is hij het nuchterst. “Eerlijk antwoord: het interesseert me niet zo. Ik weet wel waar ik voor sta.” Zijn keuze tussen fiets en auto laat volgens hem zien hoe beperkt sommige stellingen zijn. Hij kiest voor meer parkeerplaatsen, “want dat geeft ruimte voor de fiets op straat”.
Joop Lahaise met 87 procent
Toch vindt hij het goed dat de gemeente zo’n hulpmiddel aanbiedt. “Al is het maar om mensen erop te wijzen: laat je stem horen. Anders moet je straks je mond houden.”
Dat Volt op de tweede plaats eindigt, verrast hem. “Wij hebben best kritiek op Europa, bijvoorbeeld op het altijd maar moeten aanbesteden.” De Partij voor de Dieren op drie vindt hij logischer, al heeft hij één voorbehoud: “Wie rood staat, kan niet groen doen.” Progressief Nederland volgt op 72 procent. “Ik kom uit die bloedgroep.”
Forum voor Democratie-lijsttrekker Willem-Jaap Straat komt uiteindelijk uit bij zijn eigen partij. Toch vindt hij dat belangrijke stellingen zijn geschrapt, waaronder die over voorrang voor asielzoekers bij huisvesting. “Ik ben bang dat we een verwaterde versie over hebben gehouden.”
Debat
Pen benadrukt dat kiezers hun keuze niet alleen op de stemhulp moeten baseren. “We hopen dat mensen verkiezingsprogramma’s bekijken en met politici in gesprek gaan, bijvoorbeeld op een van de verkiezingsmarkten.”
Inwoners kunnen MijnStem online invullen om te ontdekken welke partij het beste aansluit bij hun standpunten. Daarnaast organiseert de gemeente de komende weken verschillende activiteiten rond de verkiezingen. Op 3 november is De Grote Verkiezingsshow en op 16 november gaan de lijsttrekkers met elkaar in debat in Studio Blended in Hilversum.
