Regina Berends achter de bar van het restaurant
BUSSUM - De maatschappelijke broedplaats De Groene Ruijter moet weg uit haar huidige locatie. Het oude schoolgebouw aan de De Ruijterlaan krijgt zijn onderwijsfunctie terug. De eerste verdieping is inmiddels leeg en volgend jaar gaan de gymzaal en de noodlokalen tegen de vlakte.
Regina Berends, mede-oprichter en bestuurder van De Groene Ruijter (GRRU), wijst de weg door het gebouw en het restaurant van broedplaats De Groene Ruijter aan de De Ruijterlaan in Bussum. Veel is van herbruikbare materialen gemaakt. Zo is de bar van oude bakstenen gemaakt en de kasten bestaan uit voormalige beddenlatten.
Achter de wilgentenen omheining bevindt zich de pluktuin, waar Elze (in de tachtig) als oudste vrijwilliger werkt. Ze woont sinds vijf jaar weer in het Gooi en sloot zich drie jaar geleden aan na een oproep via Versa Welzijn. "Ik werk hier met plezier. Ik ben heerlijk in de grond aan het wroeten." Over de GRRU als geheel zegt ze: "Het is mijn biotoop. Dat klinkt zwaar, maar ik ben dol op dit soort tuinieren. Het is vaak een gevecht tussen mens en natuur, waarbij de natuur verliest. Hier niet." Ze vergelijkt het met haar vorige woonplaats Deventer. "Daar was de dominante tuinvariant de begraafplaats: helemaal betegelen en dan een pot." Over haar collega's is ze duidelijk. "Je hebt hier hart-en-ziel-mensen. Die gaan ervoor."
Elze (links) en Bart (rechts) in de pluktuin. (Foto: NH Gooi)|
"Je hebt hier hart-en-ziel-mensen. Die gaan ervoor."
Aan de huidige opzet van de GRRU komt binnenkort een eind. Taalschool De Globe gaat er vanaf juli nieuwkomersklassen geven. Uiteindelijk moet de locatie haar voormalige onderwijsfunctie terugkrijgen.
De gymzaal van de school doet nu nog dienst als circulair ambachtscentrum. Daarnaast zijn er nog twee noodlokalen. Daar zit onder meer Knoest Jeugdhulp, een organisatie die kinderen helpt bij het opgroeien en opvoeden. "Knoest heeft gelukkig een andere plek gevonden, want dat vond ik nog het moeilijkst voor zo'n organisatie die hiermee haar thuishonk verliest", zegt Berends.
Vrijwilligster Elze begrijpt de onderwijsbestemming. "Ik ben een polderaar. Wat vastligt, dat ligt vast. Er is ook een tekort aan schoolruimte." Toch hoopt ze dat gedeeltes van de tuin overeind blijven als het gebouw een andere functie krijgt. Ze wijst naar de vijver en de wadi's. "Dat zijn unieke plekken. Volgens mij de enige in Bussum waar je kunt laten zien hoe je regenwater van je huis loskoppelt."
Doordat de eerste verdieping inmiddels leegstaat, kampt De Groene Ruijter met een gat in de begroting. De verhuur van de lokalen die als vergaderruimtes dienden, leverde jaarlijks tussen de 40.000 en 60.000 euro op. Nu deze klassen erin trekken, kunnen de ruimtes overdag niet meer worden verhuurd. "Als dat wegvalt, moeten we afschalen", zegt Berends. Die inkomsten vormden een belangrijk deel van de financiering van haar impact. Nu dat wegvalt, komt het voortbestaan van de GRRU in het geding.
Gemeenschap
In de gymzaal, het circulair ambachtscentrum, hangt de toekomstige sloop van het gebouw als een donkere wolk boven degenen die er zitten te werken. Feye runt hier de Alles Kan Kamer, een makersruimte waar hij van restmateriaal nieuwe spullen maakt.
De groep die er dagelijks zit te knutselen, recyclet van alles. Wat dat oplevert, is vanochtend goed te zien. Een oude stapel kranten staat klaar voor de versnipperaar. Verderop staan klokken gemaakt van oude lp's. Ook een oude diaprojector heeft een nieuwe functie als klok gekregen. "We proberen het gewoon uit." Daarnaast richt de Alles Kan Kamer zich op educatie. Eens per maand organiserert Feye het Alles Kan Café, waar buurtbewoners aansluiten om mee te knutselen. Een lopend project is een kasteel gemaakt van kurken, waarmee kinderen leren over hergebruik.
Feye (links) en Johan versnipperen kranten.|
De grootste zorg van Feye is het mogelijke verdwijnen van de community. "We zijn bang dat de groep uit elkaar valt, dat iedereen apart naar een plekje gaat zoeken. Dan valt de gemeenschappelijke deler weg." Wat die gemeenschap voor hem betekent, werd duidelijk in een mindere periode. "Toen het minder goed met me ging, was het fijn dat je hier een plek hebt waar je andere mensen ontmoet en 's ochtends koffie drinkt. We hebben allemaal onze rugzakken en het is fijn dat je dat kan delen."
Impact van 3,7 miljoen dreigt te ‘verdampen’
Berends hoopt dat de gemeente helpt met zoeken naar een alternatief van waaruit zowel inheemse plantenkwekerij Flora voor Fauna als het ecologisch onderhoud en beheer kunnen blijven plaatsvinden. “En waar we nog veel meer mensen kunnen inspireren, voorlichten en opleiden. We wisten natuurlijk dat dit eraan kwam, maar het zou fijn zijn als de gemeente ons wat hoger op de agenda zet.”
De gemeente realiseert zich volgens Berends echter niet welke maatschappelijke waarde ze met het initiatief in handen heeft. Volgens de zogeheten MAEX-methodiek vertegenwoordigt de impact van De Groene Ruijter, door de inzet op het gebied van vrijwilligerswerk, hersteltrajecten en lokale werkgelegenheid, inmiddels een waarde van 3,7 miljoen euro.
Concreet hoopt Berends op een nieuwe locatie waar de organisatie tien tot twintig jaar vooruit kan plannen, in plaats van een overeenkomst met een opzegtermijn van een maand. “Wij hebben zelf al voorstellen gedaan voor meerdere beschikbare locaties, maar helaas heeft dat tot nu toe niet geleid tot een concreet alternatief.”
Ondertussen kijkt de organisatie vooral vooruit. “We zijn actief aan het zoeken, maar hebben hierbij ook de medewerking nodig van de gemeente en de lokale gemeenschap.” Wat voor Berends vooropstaat: zonder vierkante meters om vanuit te werken, kan de GRRU ikke blijven leveren wat ze nu levert. "We hopen dat de gemeente ziet dat onze impact en onze locatie onlosmakelijk met elkaar verbonden zijn. Verlies je de plek, dan verlies je het fundament waarop al die impact draait. Juist nu de ambities groeien en de regio onze inzet harder nodig heeft dan ooit."
