De Heg van Robert Kok
BUSSUM
– Inwoners van Het Spiegel hebben brieven van de gemeente ontvangen over het
gebruik van gemeentegrond. De gemeente vordert stukjes tuin terug die bewoners
soms al jarenlang in gebruik hebben.
De verbazing bij Robert Kok is groot als hij een brief
van de gemeente op de mat krijgt. Wat hij al sinds de aankoop van het huis
beschouwt als zijn eigen tuin, blijkt volgens de officiële administratie deels
eigendom van de gemeente te zijn. "Daar keek ik vreemd van op," zegt
Kok. In de brief zit een foto van het stuk gemeentegrond dat volgens de
gemeente in gebruik is, met daarop de mogelijkheden zoals huren, kopen of
teruggave.
Buurtbewoner Natasja Elshout was eveneens verrast.
"Ik dacht eerst dat het een 1-aprilgrap was." Zij kocht haar woning
vier jaar geleden en ging er, net als Kok, vanuit dat de volledige tuin bij het
huis hoorde. "Het gaat om een smalle strook van ongeveer een halve meter
aan de voorkant. Dat zie je gewoon als onderdeel van je tuin," legt ze
uit.
"Ik dacht eerst dat het een 1 aprilgrap was"
Hoewel de boodschap voor inwoners onverwacht komt, geeft Kok
aan dat de gemeente hen op een nette manier benadert. "Je krijgt een brief
over iets waar je je nooit van bewust bent geweest," vertelt hij.
Tegelijkertijd begrijpt hij dat de gemeente zaken wil rechtzetten en
controleert op mensen die ‘links en rechts wat wegsnoepen’. "Maar wat is
bewust en wat onbewust? Dat is voor de gemeente natuurlijk lastig te
bepalen."
Elshout herkent die twijfel. "De vorige eigenaar wist
het ook niet. Het is niet zo dat mensen dit bewust doen," zegt ze. De
gemeente laat desgevraagd weten dat het belangrijkste doel van het project het
rechtzetten van ongelijke situaties is: “Sommige bewoners hebben betaald voor
het gebruik van gemeentegrond, terwijl anderen dit zonder afspraak deden, wat
volgens de gemeente oneerlijk is.”
De strook van een halve meter bij de oprit van Natasja Elshout.|
Project Gebruik Gemeentegrond
De gemeenteraad gaf in 2024 met de vaststelling van de
beleidsnota 'Grondgebruik Groen- en Reststroken' groen licht voor dit project.
"Met dit project wil de gemeente het gebruik van deze grond op een
eerlijke en duidelijke manier regelen, zodat voor iedereen dezelfde regels
gelden en er duidelijkheid ontstaat over eigendom en gebruik," laat de
gemeente weten.
Het project wordt in fasen uitgevoerd door een externe projectbureau. Uit een inventarisatie in 2023 blijkt dat de
gemeente in totaal 963 situaties heeft aangetroffen waarin inwoners
vermoedelijk gemeentegrond gebruiken. Het gaat in de hele gemeente om een totale oppervlakte van
ruim 72.000 vierkante meter. Volgens deze inventarisatie gaat het in Bussum om
circa 37.000 vierkante meter.
Opvallend is dat een vergelijkbaar project zo’n twaalf jaar
geleden ook al is uitgevoerd door de toenmalige gemeenten Bussum en Naarden.
Volgens de gemeente zijn niet alle situaties destijds goed vastgelegd of
afgerond. Daarnaast zijn er in de jaren daarna nieuwe gevallen ontstaan,
bijvoorbeeld door verhuizingen of veranderingen in het gebruik van de grond.
Als je naar de heg kijkt, kun je onmogelijk vermoeden dat deze op gemeentegrond staat.
Het projectbureau brengt met behulp van het Kadaster en
luchtfoto’s in kaart welke bewoners gemeentegrond in gebruik hebben. Vervolgens bezoekt de gemeente de percelen op afspraak om de situatie te beoordelen en bewoners vragen te laten stellen In de
praktijk zijn die grenzen volgens Kok echter lastig te herkennen. "Als je
naar de heg kijkt, kun je onmogelijk vermoeden dat deze op gemeentegrond staat.
De grens zoals deze volgens de brief zou moeten zijn is in de praktijk niet
logisch."
Onlogische grens
Elshout herkent dat beeld en merkt op dat de situatie in haar straat weinig
duidelijkheid geeft. "Bij ons loopt de heg gewoon door."
"Niemand wist dat hier een grens zou lopen," zegt ze. Kok vindt de
situatie extra wrang, omdat hij de woning destijds zo heeft gekocht. De tuin
vormt visueel al sinds de bouw in 1996 één geheel, waardoor hij er altijd van
uitging dat alles bij het perceel hoorde. "Je denkt dat het gewoon je
eigen grond is en nu moet je ineens een heel traject door waar je eigenlijk
geen zin in hebt," zegt hij.
Stuk groen onder de heg van Robert Kok|
De gemeente wijst erop dat kopers bij aankoop een eigen
onderzoeksplicht hebben. Dit betekent dat zij zelf moeten nagaan waar de
kadastrale grenzen liggen en wat precies tot het perceel behoort.
Elshout deelt het gevoel van Kok en ziet op tegen het
traject dat nog volgt. Ze heeft inmiddels een archiefverzoek ingediend om meer
duidelijkheid te krijgen over eventuele eerdere afspraken en onderzoekt of ze
een beroep kan doen op verjaring. "Ik weet nog niet of verjaring mogelijk
is, maar ik vind de keuzes bizar. Het voelt vreemd om die halve meter te moeten
huren of kopen,"
Opties
In de brief van de gemeente aan de bewoners wordt verwezen naar de officiële
Grondprijzenbrief, waarin de tarieven per wijk zijn vastgelegd. Voor de wijk
Het Spiegel hanteert de gemeente een prijs van € 230 per m² voor een
oppervlakte tot 50 m². Voor stroken tussen de 50 en 100 m² bedraagt de
vastgestelde prijs € 209 per m².
Gedurende het lopende project biedt de gemeente een
eenmalige korting van 25 procent op deze bedragen. Naast de optie tot aankoop
kunnen bewoners kiezen voor teruggave aan de gemeente, een beroep doen op
verjaring of de grond huren. In haar reactie laat de gemeente weten dat
bewoners een beroep op verjaring kunnen doen, mits zij kunnen aantonen dat de
grond gedurende langere tijd onafgebroken in gebruik is geweest. De termijn kan
variëren van tien tot twintig jaar en loopt door van bewoner op bewoner. De bewijslast
ligt bij de huidige bewoner; tijdens de bewonersbezoeken wordt hier meer uitleg
gegeven.
Perkje op anderhalve meter
Voor Kok voelt het onlogisch dat iets dat al decennia als
privétuin fungeert, nu ineens onderdeel wordt van een officieel traject. Ook
Elshout vindt de keuzes van de gemeente soms moeilijk te begrijpen. "Het
gaat om kleine strookjes waar de gemeente zelf weinig mee kan, zoals een halve
meter aan de voorkant van mijn huis,” zegt ze. Dat de gemeente die strookjes
eventueel weer openbaar groen wil maken, vindt ze opvallend: "Als je het
teruggeeft, wil ze er een klein perkje van maken op die halve meter."
De gemeente laat weten dat elk dossier individueel wordt
beoordeeld op basis van de vastgestelde beleidsnota. Daarbij wordt onder andere
gekeken naar de functie van de grond, de aanwezigheid van kabels en leidingen,
stedenbouwkundige en ruimtelijke aspecten, beheer en onderhoud, toekomstige
ontwikkelingen, en klimaat, water en biodiversiteit. “We zetten in op
persoonlijk contact en werken tijdens bewonersbezoeken samen om tot een
passende oplossing te komen,” aldus de gemeente Gooise Meren.
